Sinds vorig jaar zet de stad Antwerpen sterk in op zonne-energie via een innovatieve dienst: de zonnemakelaar. Energie-expert Peter Verboven werd aangesteld om eigenaars van grote daken te koppelen aan bedrijven die zonnepanelen willen installeren, maar daar zelf niet de ruimte voor hebben. ‘In de haven en op industriële sites is er een immens potentieel.’
Veel gebouwen met een hoog energieverbruik in Antwerpen hebben al zonnepanelen, omdat dat zowel duurzaam als financieel voordelig is. Toch blijven veel grote daken nog onbenut, vaak omdat de energievraag onder het dak te laag is om de investering rendabel te maken. Dit geldt vooral voor logistieke centra, opslagloodsen en industriële gebouwen. Die daken vormen een groot potentieel voor zonne-energie. Hier komt de zonnemakelaar in beeld.
‘Iedereen kent voorbeelden zoals Katoen Natie, waar veel zonnepanelen op de daken liggen’, zegt Verboven. ‘Maar de realiteit is dat slechts één derde van de geschikte daken ook effectief zonnepanelen heeft. Twee derde is dus nog beschikbaar.’
Als zonnemakelaar brengt Verboven eigenaars van grote daken in contact met bedrijven die groene stroom nodig hebben, maar zelf geen zonnepanelen kunnen plaatsen. Zo krijgen onbenutte daken een duurzame functie en profiteren bedrijven van lokaal opgewekte energie.
Meer dan 1.000 voetbalvelden aan potentieel
Antwerpen heeft nog 2,65 miljoen vierkante meter aan onbenut dakoppervlak voor zonne-energie. Dat is het equivalent van 1.071 voetbalvelden. Indien volledig benut, zouden de geïnstalleerde zonnepanelen op deze oppervlakten kunnen zorgen voor 1,53 miljoen megawattuur elektriciteit op jaarbasis.
‘Dat is het equivalent van het stroomverbruik van 437.109 huishoudens’, illustreert Verboven. ‘Natuurlijk kunnen niet alle daken zonnepanelen dragen. Sommige constructies zijn te oud of niet stabiel genoeg. Maar zelfs als slechts een kwart van deze daken geschikt is, blijft het potentieel gigantisch — goed voor de stroomvoorziening van minstens 110.000 huishoudens.’
Objectief advies
De zonnemakelaar heeft inmiddels alle beschikbare daken in kaart gebracht met behulp van luchtfoto’s en satellietbeelden. Hiermee werd geanalyseerd welke daken groot genoeg zijn en nog geen zonnepanelen hebben. Momenteel worden dak-eigenaars gekoppeld aan bedrijven die zonne-energie willen afnemen. Het model werkt op basis van vrijwillige samenwerking.
Dit systeem werkt zonder subsidies en stimuleert de markt om zélf actie te ondernemen.
Peter Verboven, zonnemakelaar Stad Antwerpen
‘Wij verplichten niemand om mee te doen’, benadrukt Verboven. ‘We brengen enkel partijen bij mekaar en laten hen zelf de beste oplossing vinden.’
De stad biedt bovendien objectief advies over de haalbaarheid van zonne-energie op specifieke daken, inclusief een objectieve inschatting van de kansen en uitdagingen, en ondersteuning bij het vergelijken van offertes en financieringsmogelijkheden.
Wie wordt eigenaar?
Er bestaan verschillende modellen en afspraken. De eerste optie is dat de afnemer zélf investeert in de panelen en vervolgens de opgewekte energie verbruikt. Dit is aantrekkelijk voor bedrijven die zekerheid willen over hun energieprijzen.
‘Maar ook de dak-eigenaar kan investeren’, verduidelijkt Verboven. ‘Deze kan dan de opgewekte stroom doorverkopen aan een afnemer. Dit kan een extra inkomstenbron zijn voor eigenaars van grote daken.’
Een derde mogelijkheid is dat een externe partij de investering en de installatie op zich neemt. Deze kan vervolgens de panelen aan de verbruiker verhuren en/of de opgewekte energie doorverkopen. Dit gebeurt soms bij kleinere projecten.
Toekomstplannen
Verboven ziet een duidelijke groei: ‘Het eerste jaar was vooral zoeken: wie heeft een groot dak en wie heeft interesse? Nu komen bedrijven zélf naar ons toe met de vraag: waar kunnen we stroom afnemen?’
Momenteel lopen er in Antwerpen al drie grote projecten, goed voor meer dan 30.000 vierkante meter aan zonnepanelen. Daarnaast zijn er nog twee grootschalige projecten in ontwikkeling en verschillende kleinere zitten in een eerste stadium.
Het model van de zonnemakelaar is zo succesvol dat uitbreiding naar andere steden en zelfs heel Vlaanderen niet ondenkbaar is. ‘Dit systeem werkt zonder subsidies en stimuleert de markt om zélf actie te ondernemen’, benadrukt Verboven.
Projectontwikkelaars en bedrijven in andere regio’s tonen inmiddels interesse in dit concept. ‘Dit model kan uiteindelijk overal in België toegepast worden.’